محمد جواد مشكور
مقدمه 2
اخبار سلاجقه روم ( به انضمام مختصر سلجوقنامه ابن بيبي ) ( فارسى )
آسان باشد ، و چون در اصل نسخهء مختصر سلجوقنامه آخرين صفحه يعنى صفحهء 337 ناقص بود مطالب آن را با رجوع به كتاب الاوامر العلائيه تكميل كرد . سپس تعليقات و اضافاتى از ديگر كتب معتبر فارسى بر آن بيافزود و گذشته از طبع تاريخ آل سلجوق در آناطولى كه از مؤلفى گمنام و نسخهء يگانهء آن در پاريس است ، در ديگر تواريخ معتبر فارسى تصفح كرد و در هرجا مطلبى راجع به سلجوقيان روم يافت بيرون آورد و براى هريك فصلى جداگانه بنام آن كتاب ترتيب داد . براى اينكه آن مجموعه از فايدت بصرى نيز خالى نباشد تصاويرى از آثار باقيهء سلاجقهء روم در آناطولى از روى كتاب مادام تالبوت رايس كه از محققان تاريخ آن دوره است عينا به پايان كتاب بيافزود . سرانجام ناچار شد كه مقدمهء مفصلى در پنج فصل بر آن مجموعه بنويسد : فصل اول را به تاريخ ابن بىبى و سلجوقنامههاى مأخوذ از آن اختصاص داد و تا آنجا كه توانست در استقصاى شرح حال او تحقيق كرد . چون آن مجموعه مشحون از اعلام جغرافيايى است ، فصل دوم را اختصاص به جغرافياى تاريخى آسياى صغير داد و از ازمنهء قديم تا قرن نهم هجرى دربارهء نامهاى جغرافيايى آن خطه بحث كرد و نقشههايى از دورههاى مختلف بدان ضميمه ساخت . فصل سوم را اختصاص به تاريخ سلاجقهء روم داد و از روى منابع شرقى و غربى تا آنجا كه توانست تاريخ مختصرى دربارهء پادشاهان سلجوقى روم نوشت و شجرهء نسب افراد آن خاندان را روشن ساخت . چون مولانا جلال الدين بلخى مشهور به ملاى رومى در عصر سلاجقهء روم مىزيست و مدفن او در قونيه است و در تاريخ تحولات فكرى و عرفانى اسلامى اثرى عميق از فلسفهء خود بجاى گذاشته است ، فصل چهارم را به وجود شريف او اختصاص داد و تحت عنوان ملاى رومى يونانىمآب بحثى ممتع دربارهء زندگانى و فلسفهء نو افلاطونى او نمود . چون در اين مجموعه و مقدمه مكرر به نامهاى پادشاهان و اميران آسياى صغير از دورهء سلاجقهء روم تا پيش از عصر عثمانى اشاره رفته است فصل پنجم را اختصاص به جدول نام هاى پادشاهان و فرمانروايان آسياى صغير از سلاجقهء روم تا پيش از تشكيل دولت عثمانى داد ، تا مراجعه بدانها فهم مطالب كتاب را بر خواننده آسان نمايد . براى آنكه پيدا كردن اعلام و مطالب بر خوانندگان ارجمند آسان باشد فهرستهاى مختلفى در صدر و ذيل كتاب بيافزود . نگارنده بسى خوشوقت است كه طبع اين كتاب در هنگامى به اتمام مىرسد و به بازار جوهريان ادب عرضه مىگردد كه دولت همسايه و برادر ما تركيه در كار بپاداشتن جشن نهصدمين سال فتح منازكرت ( ملاذگرد ) و در حقيقت اشغال آسياى صغير بدست تركان